ОРХОН ИХ СУРГУУЛИЙН СУДАЛГАА ШИНЖИЛГЭЭНИЙ АЖЛЫН ТОВЧ МЭДЭЭЛЭЛ

 

Орхон их сургууль нь боловсролын болон шинжлэх ухааны тодорхой чиглэлээр сургалт судалгаа, үйлдвэрлэлийн уялдаа холбоотой үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж, шинжлэх ухаан технологи, инновацийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулсаар ирсэн юм.

Сургуулийн бүх салбар нэгж, профессорын баг нь судалгааны ажлын тэргүүлэх чиглэлээ хэлэлцэн шинэчлэн тогтоож, сургалт судалгааны ажлын уялдаа холбоог сайжруулах, эрдэм судлалын ажлыг дэмжих, дотоод гадаад хамтын ажиллагааны тогтолцоотой болно.

Тус сургууль нь 1992 онд байгуулагдсан бөгөөд байгуулагдаад зургаахан жилийн дараа/1998 онд/ “Эрдэм шинжилгээний бичиг”-ийн анхны дугаараа хэвлэн гаргаснаас хойш жил бүр тасралтгүй өнөөг хүртэл “Эрдэм шинжилгээний бичиг”-ээ хэвлүүлэн нийтийн хүртээл болгосоор ирсэн юм. Их, дээд сургуулийн эрдэм шинжилгээний үйл ажиллагааны гол үзүүлэлт бол тухайн сургуулийн багшлах боловсон хүчин, эрдмийн хамт олны бүтээл туурвилыг тогтмол нийтлэн хэвлүүдэг эрдэм шинжилгээний бүтээлийн эмхтгэл,  цуврал бичиг байдаг. Өнөөдрийн байдлаар/2018.12.07/ 18 цуврал эрдэм шинжилгээний бичиг нийтийн хүртээл болгон хэрэглэгдсээр байна.

Эдгээр эрдэм шинжилгээний цуврал бичгийг 2018 оны 02 сард  нэгтгэн  “Орхон их сургуулийн эрдэм шинжилгээний бичиг, эрдмийн бүтээлийн ном зүйн бүртгэл”(1998-2016) 2018 он, ном болгон хэвлэн судалгааны ажлын үндсэн хэрэглэгдэхүүн болгосон.

Бүрэлдэхүүн сургууль бүр мэргэжлийн чиглэлээр судлаач багш, профессорын багтай бөгөөд оюутны эрдэм шинжилгээний хурлыг зохион байгуулж салбарын шалгарсан илтгэлүүдийг сургуулийн эрдэм шинжилгээний нэгдсэн хуралд хэлэлцүүлж сургуулийн “эрдэм шинжилгээний бичиг”-т хэвлүүлэх эрх олгон нийтийн хүртээл болгодог. Тус сургуулийн эрдэм шинжилгээний бичигт хот хөдөөгийн их дээд сургуулийн эрдэмтэн багш нарын болон гадаадын их дээд сургуулийн судлаач, эрдэмтэдийн бүтээл хэвлэгддэг бөгөөд зөвхөн өөрийн сургуулиар хязгаарлагддаггүй, өргөн хүрээний эрдэм судлалын хэрэглэгдэхүүн болдгоороо онцлог юм. Бүрэлдэхүүн сургуулиудын эрдэм шинжилгээний хурлыг жил бүрийн 3 дугаар сард, сургуулийн эрдэм шинжилгээний хурлыг жил 4 дүгээр сад тус тус хийдэг болно.

Сургалт-судалгааны ажлын хүрээнд их сургуулийн сургалтын хөтөлбөрийг агуулгад суурилсан хөтөлбөрөөс судалгаанд суурилсан хөтөлбөрт шилжүүлэх хөтөлбөрийн шинэчлэлийн ажил эрчимжиж байна. Ингэхдээ хөтөлбөрийн бүтэц, дизайн болох зохион байгуулалтыг, сургалтын хэв шинж, эрх зүйн нийтлэг зориулалтад нийцсэн, чанарын үнэлгээ хийх тогтолцоог бий болгох, төлөвшүүлэх, хөгжүүлэх боломж нөхцөлийг хангасан байхаар шинэчлэх юм.

Сургалтын хөтөлбөрт, үнэт зүйл буюу хувь хүний болон мэргэжлийн итгэл, үнэмшил, үр дүн буюу хөтөлбөрийн мэдлэг, чадвар, хандлага, суралцахуйн үйл буюу үйлийн явцад бие даан сурах аргах барил, төлөвшүүлэх гэсэн гурван өөрчлөлтийг хийх юм.  Хөтөлбөрийн гол онцлог нь “заах” төлөвлөлтөөс татгалзан “суралцах” төлөвлөлтийг гол болгосон хөтөлбөр болно. Энэхүү сургалтын судалгаанд хичээл зааж буй бүх багш нар өөр өөрсдийнхөө мэргэжлийн чиглэлээр оролцох юм.

Тус сургуулийн судалгааны ажлын хүрээнд курсийн болон бакалаврын дипломын ажил, эрдэм шинжилгээний хурал, илтгэл, сурах бичиг гарын авлага, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, магистрын дипломын ажил, нэг сэдэвт бүтээлүүдээр нийтийн хүртээл болгодог болно.

Тус сургуулийн эчнээ, оройн магистрын сургалтаар 2017 оны байдлаар 329 судлаач магистрын зэрэг хамгаалсан болно.

Өнөөдрийн байдлаар тус сургуулийн докторантурыг 3 хүн суралцаж төгссөн, 8 багш дэд(Ph.D) докторын зэрэг хамгаалаад байна. Мөн 2018-2019 оны хичээлийн жилд докторын сургалтад 4, магистрын сургалтад 245, өдөр, орой, эчнээ сургалтад 250 суралцагч суралцаж байна.

Сүүлийн хичээлийн жилүүдийн байдлаар(2014-2015, 2015-2016, 2016-2017) докторантурын сургалтад 5 багш суралцаж, 3 багш дэд докторын зэрэг хамгаалсан байна. Энэ хугацаанд 9 багш дотооддоо, 10 багш гадаадын их дээд сургуульд мэргэжил дээшлүүлээд байна. Тус сургуулийн профессор багш нар сүүлийн 3 хичээлийн жилд оюутанд зориулсан  25 ном  бичиж, 5 ном редакторлож, 26 илтгэл хэлэлцүүлсэн болно. Мөн 39 эрдэм шинжилгээний өгүүлэл хэвлүүлж, 10 оюутан бакалаврын диплом бичиж, 30 орчим суралцагч магистрын зэрэг хамгаалж, 1 суралцагч докторын зэргийн урьдчилсан хамгаалалт хийгээд байна.

Сургуулиас санаачлан “Маргад” дээд сургуультай хамтран “Сургуулийн өмнөх, бага, дунд, дээд боловсролын тулгамдсан асуудал” сэдэвт олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурлыг зохион байгуулсан болно.

ОИС-иас Япон улстай хамтарч олон улсын “Монгол-Японы стратегийн түншлэл, гадаад орны соёл, зан заншлыг ойлгон хүлээн авах нь” сэдэвт симпозиумыг зохион байгуулж, 80 илтгэлийн хамтарсан 23 илтгэлийг эмхтгэж хэвлүүлсэн.  

ОХУ-ын Саха(Якутск) улсын их сургуультай хамтран “Современные проблемы образования якутии и монголии” эрдэм шинжилгээний бүтээлийг тус тус хэвлэн гаргасан.

ОИС нь сургалт, судалгааны ажлын шинэ үр дүнг үндэсний болоод олон улсын түвшинд сурталчилж, баталгаажуулдаг тогтолцоотой байна.

©2018 Орхон Их Сургууль